YENİÇAĞIN OKUMA YAZMASI

Yüzyıllardır insanlık; tarım, sanayi, bilgi ve iletişim devrimleriyle şekillendi. Her dönemde bir şeyleri bilmek, öğrenmek, çağı yakalayabilmek için bir anahtar vardı. Tarım toplumunda tohumun, sanayi toplumunda makinenin, bilgi çağında ise bilgisayarın dilini bilenler hep bir adım öndeydi. Şimdi ise yeni bir çağdayız: Yapay Zekâ Çağı.

Ama hâlâ birçok insanın gözünde yapay zekâ, bilim kurgu filmlerinden fırlamış bir hayalden ibaret. Bazıları için karmaşık, bazıları için gereksiz bir teknoloji. Oysa farkında olmadan cebimizde, masamızda, hayatımızın her alanında onunla yaşıyoruz. Ama asıl mesele şu: Yapay zekâyı sadece kullanmak yetmiyor, anlamakta gerekiyor.

Çünkü artık yapay zekâ yalnızca “teknolojik bir yenilik” değil; okuma yazma bilmek gibi temel bir beceri haline geliyor.

Nasıl ki bir insan 20. yüzyılda okuma yazma bilmiyorsa hayatın birçok alanında sınırlı kalıyordu, bugün de yapay zekâdan bihaber olan insanlar iş dünyasında, eğitimde, gündelik yaşamda geri kalmaya mahkûm olacak.

Bugün şirketler, çalışanlarının yalnızca bilgisayar kullanmasını değil; veri analizi yapmasını, otomasyon sistemlerini anlamasını ve yapay zekâ destekli araçlarla çalışabilmesini bekliyor. Eğitimciler, artık dersleri yapay zekâ destekli araçlarla zenginleştiriyor. Öğrencilerse sınırları kaldıran bir bilgi denizine ancak yapay zekâ ile ulaşabiliyor.

Yapay zekâyı öğrenmeyen biri, yarının pazarında satıcısı olmayan bir ürün gibi olacak. Ne anlatabilecek ne de anlayabilecek. Meslekler değişiyor, roller dönüşüyor, kararlar artık algoritmalarla şekilleniyor. Ve işin aslı şu: Bu devrim sadece mühendisleri ilgilendirmiyor; öğretmeni de, esnafı da, çiftçiyi de, doktoru da müzisyeni de ilgilendiriyor…

Bu satırları okuyan dostum, eğer hâlâ “yapay zekânın benim işimle ya da benim alanımla ilgisi yok” diyorsan, büyük ihtimalle zaten geç kalmışsındır. Ama üzülme. Geç kalmış olabilirsin, ama dışarıda bırakılmak zorunda değilsin. Yapay zekâ öğrenilebilir. Hem de eskisinden çok daha kolay şekilde.

Yarınlarda, yapay zekâyı bilenlerle bilmeyenler arasında sadece bilgi farkı değil; fırsat farkı, gelir farkı ve hatta düşünce farkı olacak.

Büyük bir ihtimalle 21. yüzyılın cahilleri, okuyamayanlar değil; öğrenemeyen, öğrendiğini unutmayan ve yeniden öğrenemeyenler olacak.

Ve öyle görünüyor ki: Yapay zekâyı öğrenmeyen, kendi zekâsıyla yarışamaz hale gelecek…