19 MAYIS

1919'un o ağır ve karanlık günlerinde Anadolu yorgundu. Şehirler işgal altında, insanlar umutsuzdu. İmparatorluk çökmüş, millet “artık bitti” denilen bir eşikte bekliyordu. İşte tam o anda, Mustafa Kemal Atatürk, küçük bir vapurla Samsun kıyısına çıktı. Belki yanında büyük ordular yoktu ama taşıdığı şey çok daha büyüktü: Bir milletin yeniden dirileceğine dair sarsılmaz bir inanç.

19 Mayıs'ın gerçek anlamı burada saklıdır. Bu tarih, yenilgiyi kabul etmeyenlerin tarihidir.

Çünkü bazı günler vardır; üzerinden yıllar geçse de eskimez. 19 Mayıs da böyledir. O gün atılan ilk adım, yalnızca bir askeri hareket değil; bir karakter ilanıdır. “Ya istiklal ya ölüm” düşüncesinin sessiz ama kararlı başlangıcıdır.

Bugün gençler törenlerde bayraklarla yürürken, marşlar söylenirken, aslında sadece bir bayram kutlamıyoruz. Bir emaneti taşıyoruz. Atatürk'ün gençliğe duyduğu güveni, bu ülkenin yarınlarına duyduğu inancı yaşatıyoruz.

Belki de 19 Mayıs'ın en güçlü tarafı şudur: En umutsuz anlarda bile yeniden başlanabileceğini hatırlatır. Çünkü o gün, bir millet şunu öğrendi: Bazen tarih, tek bir adımla değişir. Ve o adım, 19 Mayıs 1919 sabahında Samsun'da atılmıştır.

Atatürk'ün bu günü gençlere armağan etmesi de son derece anlamlıdır. Çünkü o, bağımsızlığın ancak bilinçli, eğitimli ve cesur nesiller tarafından korunabileceğini biliyordu. Gençliği sadece yaş meselesi olarak görmüyordu; gençlik onun gözünde yenilenmenin, ilerlemenin ve Cumhuriyet ruhunun adıydı.

Bugün aradan 107 yılı aşkın zaman geçti. Dünya değişti Ama 19 Mayıs'ın taşıdığı anlam hâlâ canlıdır. Çünkü her milletin tarihinde dönüm noktaları vardır. Türk milletinin dönüm noktalarından biri de hiç kuşkusuz Samsun kıyılarında başlayan o yürüyüştür.

Ve belki de 19 Mayıs'ın bize verdiği en büyük ders şudur: Bir millet, umudunu kaybetmediği sürece yenilmez. Çünkü bazen tarih, büyük ordularla değil; inançla başlar. 1919'da Samsun'da olduğu gibi…

Bugün geriye dönüp baktığımızda, o adımın ne kadar büyük olduğunu daha iyi anlıyoruz. Çünkü bazen bir milletin kaderi, tanklarla, toplarla değil; inançla değişir. Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıktığı gün yanında dev bir ordu yoktu. Hazır bir devlet yoktu. Büyük imkânlar yoktu. Ama sarsılmaz bir inanç vardı: “Bu millet esir yaşamaz.” İşte 19 Mayıs'ın gerçek anlamı burada saklıdır.

O gün başlayan mücadele, yalnızca toprak kurtarma savaşı değildi. Aynı zamanda bir milletin onurunu yeniden ayağa kaldırma savaşıydı.

Bugün rahatça üzerinde yürüdüğümüz bu topraklarda, aslında milyonlarca insanın duası, gözyaşı ve fedakârlığı vardır.

19 Mayıs'ı bu yüzden sadece resmi bir bayram gibi görmek büyük eksiklik olur. Çünkü bu tarih, bir milletin “yenildik” denildiği yerde yeniden doğruluşunun adıdır. Belki de 19 Mayıs'ın en dokunaklı tarafı budur: Her şeyin bittiği sanılan anda başlamış olması. Çünkü umut, en çok karanlık zamanlarda anlam kazanır.

Atatürk'ün bu günü gençlere armağan etmesi de boşuna değildir. O, gençliği yalnızca geleceğin sahipleri olarak görmüyordu; memleketin vicdanı olarak görüyordu. Çünkü biliyordu ki bir ülke ancak gençlerinin hayalleri kadar büyür, onların cesareti kadar ayakta kalır.

Bugün gençlerin ellerinde dalgalanan bayraklara baktığımızda aslında geçmişin emanetini görüyoruz. O bayrakta sadece kırmızı ve beyaz yoktur; şehitlerin kanı, anaların duası, bir milletin bağımsız yaşama kararı vardır. Ve galiba bu yüzden, 19 Mayıs geldiğinde insanın boğazı düğümleniyor. Çünkü bu ülke kolay kurulmadı.

Bu memleket; açlığa rağmen direnenlerin, umudunu kaybetmeyenlerin, “ya istiklal ya ölüm” diyebilen insanların omuzlarında yükseldi. Samsun'da başlayan o yolculuk, sadece bir kurtuluş mücadelesi değil; bir milletin yeniden kendine inanma hikâyesiydi.

Aradan geçen onca yıla rağmen hâlâ aynı duyguyla anıyoruz 19 Mayıs'ı. Çünkü bazı tarihler eskimez. Bazı adımların sesi hiç susmaz. Ve o ses hâlâ Karadeniz'in dalgalarında yankılanıyor sanki:

“Bir millet yeniden ayağa kalkıyor…”